top of page

Heteroskedastisitenin Düzeltilmesi

Heteroskedastisite tespit edildiğinde uygun dönüşüm ve tahmin yöntemleri kullanılarak güvenilir istatistiksel çıkarımlar elde edilebilmektedir.

Heteroskedastisite tespit edildiğinde uygulanacak yöntem, sorunun kaynağına ve veri yapısına bağlı olarak değişmektedir. En yaygın kullanılan düzeltme yöntemleri logaritmik dönüşüm, Ağırlıklı En Küçük Kareler (Weighted Least Squares, WLS) yöntemi ve heteroskedastisiteye dirençli (robust) standart hataların kullanılmasıdır (Yerdelen Tatoğlu, 2023, s. 125–129).

Logaritmik dönüşüm, değişkenlerin ölçek farklılıklarını azaltarak hata terimi varyansını dengeleyebilmekte ve bazı durumlarda heteroskedastisite problemini ortadan kaldırabilmektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2023, s. 125).

Ağırlıklı En Küçük Kareler (WLS) yönteminde ise gözlemler varyanslarının tersi ile ağırlıklandırılarak model yeniden tahmin edilmektedir. Böylece sabit varyans varsayımı sağlanmaya çalışılmaktadır (Yerdelen Tatoğlu, 2023, s. 126).

Heteroskedastisiteye dirençli (robust) standart hatalar ise katsayı tahminlerini değiştirmemekte, yalnızca standart hata tahminlerini düzelterek daha güvenilir t ve F testleri yapılmasını sağlamaktadır. Günümüzde özellikle heteroskedastisite şüphesi bulunan uygulamalarda en yaygın kullanılan yaklaşımlardan biridir (Yerdelen Tatoğlu, 2023, s. 128–129).

📚 Kaynak
Yerdelen Tatoğlu, F. (2023). Ekonometri Stata Uygulamalı (2. Baskı). Beta Basım Yayım.
bottom of page