top of page

En Çok Olabilirlik Tahmincisi

En Çok Olabilirlik tahmincisi, tesadüfi etkili sınırlı bağımlı değişkenli panel modellerinde birim etkilerini olasılık yapısına dâhil ederek model parametrelerinin tahmin edilmesini sağlar.

Tesadüfi etkili sınırlı bağımlı değişkenli panel modellerinde birim etkisinin (μᵢ) açıklayıcı değişkenlerle korelasyonsuz olduğu varsayılmaktadır. Model, birim etkisinin dağılımı üzerinden oluşturulan olabilirlik fonksiyonunun maksimize edilmesiyle tahmin edilmektedir. N → ∞ iken En Çok Olabilirlik tahmincisi tutarlı sonuçlar vermektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2023, s. 262).

Birim etkisi ile açıklayıcı değişkenlerin korelasyonsuz olduğu varsayımı oldukça kısıtlayıcıdır. Bu nedenle Mundlak (1978), birim etkisi ile açıklayıcı değişkenler arasındaki ilişkiyi,

μᵢ = π′X̄ᵢ + wᵢ

şeklinde tanımlamıştır. Bu yaklaşımda birim etkisinin açıklayıcı değişkenlerin zaman ortalamalarıyla ilişkili olmasına izin verilmektedir.

Chamberlain (1980) ise daha genel olarak,

μᵢ = m′Xᵢ + ηᵢ

biçiminde bir yapı önermiş ve birim etkisinin açıklayıcı değişkenlerin farklı dönemlerdeki değerleriyle ilişkili olmasına izin vermiştir (Yerdelen Tatoğlu, 2023, ss. 262–263).

📚 Kaynak
Yerdelen Tatoğlu, F. (2023). İleri Panel Veri Analizi: Stata Uygulamalı (2. Baskı). Beta Basım Yayım.
bottom of page