Yapay Zeka Destekli Eğitim ve Uygulama Platformu
Eğitim Platformu
OmegaMetriX Analiz Merkezi
Panel Görünürde İlişkisiz Regresyon (Panel SUR)
Panel SUR, denklemlerin hata terimleri arasındaki korelasyonu dikkate alarak birden fazla panel regresyonunun sistem hâlinde tahmin edilmesini sağlayan yöntemdir.
Panel veri modellerinde iki veya daha fazla denklem, bağımlı ve bağımsız değişkenleri bakımından birbirinden bağımsız görünmesine rağmen hata terimleri arasında korelasyon bulunabilir. Bu durumda denklemler ayrı ayrı değil, Panel Görünürde İlişkisiz Regresyon (Panel SUR) sistemi içerisinde birlikte ele alınmaktadır (Yerdelen Tatoğlu, 2023, s. 225).
Tek yönlü Panel SUR modelinde hata bileşeni birim etkisi ve kalan hatadan oluşmaktadır:
vⱼ = Zμⱼ + uⱼ
Modelin varyans-kovaryans yapısı dikkate alınarak Genelleştirilmiş En Küçük Kareler (GEKK) tahmincisi elde edilmektedir. Varyans bileşenlerinin tahmininde Avery (1977) havuzlanmış EKK kalıntılarının, Baltagi (1980) ise grup içi kalıntıların kullanılmasını önermiştir (Yerdelen Tatoğlu, 2023, ss. 225–226).
İki yönlü Panel SUR modelinde hata bileşeni birim etkisi, zaman etkisi ve kalan hatadan oluşmaktadır:
vⱼ = Zμⱼ + Zλⱼ + uⱼ
Bu yapıda hem birimlere hem de zamana özgü etkiler dikkate alınarak sistemin varyans-kovaryans matrisi oluşturulmakta ve model GEKK yaklaşımıyla tahmin edilmektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2023, ss. 230–231).