Sabit Etkili Mekânsal Panel Veri Modellerinin Tahmini

Sabit etkili mekânsal panel veri modellerinde, birimlere özgü gözlenemeyen etkiler modele sabit etkiler olarak dâhil edilmektedir. Her bir mekânsal model için uygun olabilirlik fonksiyonu oluşturularak En Çok Olabilirlik (EÇO) yöntemiyle tahmin yapılabilmektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2023, s. 316).

Sabit etkili mekânsal gecikme (SAR) modeli,

Yᵢₜ = αᵢ + ρΣⱼ₌₁ᴺ wᵢⱼYⱼₜ + Xᵢₜ′β + εᵢₜ

şeklinde ifade edilmektedir. Burada ρ, bağımlı değişkendeki mekânsal bağımlılığın derecesini gösteren mekânsal otoregresif parametredir.

Sabit etkili mekânsal hata (SEM) modeli ise,

Yᵢₜ = αᵢ + Xᵢₜ′β + εᵢₜ

εᵢₜ = λΣⱼ₌₁ᴺ wᵢⱼεⱼₜ + uᵢₜ

şeklinde gösterilmektedir. Burada λ, hata terimindeki mekânsal bağımlılığı ifade etmektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2023, s. 316).

N → ∞ iken sabit etkilerin tahmininde Nickell sapması nedeniyle birim etkileri tutarlı tahmin edilememekte, buna karşılık eğim parametreleri tutarlı olarak tahmin edilebilmektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2023, s. 316).