Tesadüfi Etkili Mekânsal Panel Veri Modellerinin Tahmini

Tesadüfi etkili mekânsal panel veri modellerinde, birimlere özgü gözlenemeyen etkiler tesadüfi olarak ele alınmakta ve mekânsal bağımlılıkla birlikte modellenmektedir. Bu modellerin tahmininde En Çok Olabilirlik (EÇO) yöntemi kullanılabilmektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2023, s. 322).

Tesadüfi etkiler yaklaşımında birim etkisinin açıklayıcı değişkenlerle korelasyonsuz olduğu varsayılmaktadır. Mekânsal bağımlılığın yapısına bağlı olarak tesadüfi etkiler yaklaşımı mekânsal gecikme (SAR), mekânsal hata (SEM) ve diğer mekânsal panel modellerine uygulanabilmektedir.

Tahminde hem birimlere özgü tesadüfi etkilerin oluşturduğu varyans yapısı hem de mekânsal ağırlık matrisi aracılığıyla tanımlanan mekânsal bağımlılık birlikte dikkate alınmaktadır (Yerdelen Tatoğlu, 2023, s. 322).