
Yapay Zeka Destekli Eğitim ve Uygulama Platformu
Eğitim Platformu
OmegaMetriX Analiz Merkezi
CUP-FM tahmincisi, gözlenemeyen ortak faktörlerden kaynaklanan birimler arası korelasyonu dikkate alarak uzun dönemli ilişkinin tahmin edilmesini sağlamaktadır.
Bai ve Kao (2005) tarafından önerilen Sürekli Yenilenen Tam Değiştirilmiş (CUP-FM) tahminci, birimler arası korelasyonun gözlenemeyen ortak faktörlerden kaynaklandığı panel eşbütünleşme modellerinin tahmininde kullanılmaktadır.
Model:
Yᵢₜ = αᵢ + βXᵢₜ + eᵢₜ
i = 1,…,n; t = 1,…,T
şeklinde ifade edilmektedir. Hata terimi ortak faktör yapısına sahiptir:
eᵢₜ = λᵢ′Fₜ + uᵢₜ
Burada Fₜ gözlenemeyen ortak faktörleri, λᵢ ise birimlere özgü faktör yüklerini göstermektedir. Bu yapı, hata terimleri arasındaki birimler arası korelasyonun ortak faktörler aracılığıyla modellenmesini sağlamaktadır (Yerdelen Tatoğlu, 2026, ss. 246–247).
Bai ve Kao (2005), Monte Carlo simülasyonlarında CUP-FM tahmincisinin küçük örneklemlerde iki aşamalı FM (2S-FM) ve OLS tahmincilerine göre daha iyi performans gösterdiğini ortaya koymuşlardır (Yerdelen Tatoğlu, 2026, s. 248).
Yerdelen Tatoğlu, F. (2026). Panel zaman serileri analizi: Stata uygulamalı (5. baskı). Beta Basım Yayım.