
Yapay Zeka Destekli Eğitim ve Uygulama Platformu
Eğitim Platformu
OmegaMetriX Analiz Merkezi
Dolaylı En Küçük Kareler (IKK)
Dolaylı En Küçük Kareler yöntemi, tam tanımlanmış eşanlı denklem modellerinde kullanılan ilk tahmin yöntemlerinden biridir.
Dolaylı En Küçük Kareler (Indirect Least Squares, IKK) yöntemi, yalnızca tam tanımlanmış eşanlı denklem modellerinin tahmininde kullanılmaktadır. Yöntemin temel amacı, yapısal biçimde yer alan parametreleri daraltılmış biçim parametrelerinden yararlanarak tahmin etmektir (Yerdelen Tatoğlu, 2023, s. 333–334).
IKK yönteminde ilk olarak modelin daraltılmış biçimi elde edilmekte ve bu denklemler En Küçük Kareler (EKK) yöntemi ile tahmin edilmektedir. Daha sonra daraltılmış biçimden elde edilen parametreler kullanılarak yapısal biçimde yer alan parametreler hesaplanmaktadır.
Dolaylı En Küçük Kareler yöntemi, yalnızca tam tanımlanmış modellerde uygulanabilmektedir. Aşırı tanımlanmış modellerde ise yapısal parametreler tek bir çözümle belirlenemediğinden bu yöntem kullanılamamaktadır. Bu nedenle uygulamalarda IKK yerine daha genel bir yöntem olan İki Aşamalı En Küçük Kareler (2SLS) yöntemi tercih edilmektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2023, s. 333–335).
Dolaylı En Küçük Kareler yöntemi günümüzde teorik açıdan önemini korumakla birlikte, uygulamalı ekonometrik çalışmalarda kullanım alanı sınırlıdır. Buna karşılık, araç değişken yaklaşımının temel mantığını göstermesi bakımından eşanlı denklem modellerinin anlaşılmasında önemli bir yere sahiptir.