top of page

Nitel Tercih Modelleri

Nitel tercih modelleri, bağımlı değişkenin kategorik yapıda olduğu durumlarda kullanılan regresyon modelleridir.

Ekonometrik modellerde bağımlı değişken yalnızca sürekli değil, aynı zamanda iki veya daha fazla kategori alan nitel bir değişken de olabilmektedir. Bu durumda kullanılan modellere nitel tercih modelleri, kesikli seçim modelleri veya kategorik bağımlı değişken modelleri adı verilmektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2023, s. 251).

Bağımlı değişken iki değer alıyorsa ikili tercih modelleri, ikiden fazla değer alıyorsa çoklu tercih modelleri kullanılmaktadır. Çoklu tercih modelleri ise kategorilerin doğal bir sıralamaya sahip olup olmamasına göre sıralı ve sırasız modeller olarak sınıflandırılmaktadır (Yerdelen Tatoğlu, 2023, s. 251–252).

Nitel tercih modellerinde bağımlı değişken bir olayın gerçekleşip gerçekleşmemesini ya da belirli bir kategorinin seçilmesini ifade etmektedir. Bu nedenle klasik en küçük kareler yönteminin varsayımları sağlanmadığından, bu modeller için özel tahmin yöntemleri kullanılmaktadır (Yerdelen Tatoğlu, 2023, s. 252–253).

En yaygın kullanılan nitel tercih modelleri şunlardır:
- Doğrusal Olasılık Modeli (LPM)
- Probit Modeli
- Logit Modeli
- Tobit (Sansürlü Regresyon) Modeli

📚 Kaynak
Yerdelen Tatoğlu, F. (2023). Ekonometri Stata Uygulamalı (2. Baskı). Beta Basım Yayım.
bottom of page