
Yapay Zeka Destekli Eğitim ve Uygulama Platformu
Eğitim Platformu
OmegaMetriX Analiz Merkezi
Fisher tipi panel birim kök testleri, birimlere ayrı ayrı uygulanan ADF veya PP testlerinden elde edilen p-değerlerini birleştirerek panel düzeyinde durağanlığı sınamaktadır.
Choi (2001) ve Fisher (1932) testini temel alan Fisher ADF ve Fisher PP panel birim kök testleri, her bir birim için ayrı ayrı uygulanan birim kök testlerinin p-değerlerinin birleştirilmesi esasına dayanmaktadır. Fisher ADF testinde ADF, Fisher PP testinde ise PP testi her bir birime uygulanmakta ve elde edilen p-değerleri panel için birleştirilmektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2026, ss. 42–43).
Temel ve alternatif hipotezler:
H₀: αᵢ = 1, tüm i’ler için → birim kök vardır.
H₁: |αᵢ| < 1, en az bir i için → en az bir birim durağandır.
Maddala ve Wu (1999) tarafından önerilen panel birim kök test istatistiği:
P = −2 Σᵢ₌₁ᴺ ln(pᵢ) → χ²₂N
şeklindedir. Burada pᵢ, i. birim için uygulanan birim kök testinden elde edilen olasılık (p) değeridir (Yerdelen Tatoğlu, 2026, s. 43). Choi (2001) ayrıca p-değerlerinin birleştirilmesine dayanan Z, L ve Pₘ istatistiklerini önermiştir.
Fisher ADF ve Fisher PP testlerinin temel özellikleri:
- Heterojen otoregresif parametrelere izin vermektedir.
- Panel veri setinin dengeli olması şart değildir ve birimlerin zaman boyutları farklı olabilmektedir.
- Birimlere uygulanan ADF veya PP testlerinden elde edilen p-değerleri birleştirilmektedir.
- Testler T sonsuza giderken asimptotik olarak geçerlidir (Yerdelen Tatoğlu, 2026, ss. 44–45).
Yerdelen Tatoğlu, F. (2026). Panel zaman serileri analizi: Stata uygulamalı (5. baskı). Beta Basım Yayım.