
Yapay Zeka Destekli Eğitim ve Uygulama Platformu
Eğitim Platformu
OmegaMetriX Analiz Merkezi
Gengenbach, Urbain ve Westerlund testi, ortak faktör yapısı altında heterojenliğe ve birimler arası korelasyona izin veren hata düzeltme modeli temelli bir panel eşbütünleşme testidir.
Gengenbach, Urbain ve Westerlund (2016), ortak faktör yapısını dikkate alan hata düzeltme modeli temelli bir panel eşbütünleşme testi geliştirmiştir. Test, heterojenliğe ve birimler arası korelasyona izin vermektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2026, s. 219).
Testin dayandığı hata düzeltme modeli vektör formunda ifade edilmekte ve ilk aşamada model her bir birim için OLS ile tahmin edilmektedir. Eşbütünleşmenin bulunmadığını ifade eden temel hipotez, birimlere özgü t istatistikleri yardımıyla sınanmaktadır:
H₀: αᵧ₁ = … = αᵧₙ = 0
Alternatif hipotez ise:
H₁: αᵧᵢ < 0, en az bir i için
şeklinde kurulmaktadır (Yerdelen Tatoğlu, 2026, ss. 220–221).
Her bir birim için hesaplanan tᶜᵢ istatistiklerinden hareketle panel test istatistiği, birimlere özgü test istatistiklerinin ortalaması alınarak elde edilmektedir:
t̄ᶜ = (1/N) Σᵢ₌₁ᴺ tᶜᵢ
Test istatistiğinin kesikli (truncated) versiyonu da kullanılabilmekte ve kritik değerler Gengenbach, Urbain ve Westerlund (2016) tarafından verilmektedir.
Gengenbach, Urbain ve Westerlund Panel Eşbütünleşme Testinin özellikleri şunlardır:
- Hata düzeltme modeli temellidir ve heterojenliğe izin vermektedir.
- Birimler arası korelasyon ortak faktör yapısı aracılığıyla dikkate alınmaktadır.
- Dengesiz panellerde kullanılabilmektedir.
- Birimlerde farklı gecikme uzunluklarına izin vermektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2026, s. 221).
Yerdelen Tatoğlu, F. (2026). Panel zaman serileri analizi: Stata uygulamalı (5. baskı). Beta Basım Yayım.