
Yapay Zeka Destekli Eğitim ve Uygulama Platformu
Eğitim Platformu
OmegaMetriX Analiz Merkezi
Karavias ve Tzavalis testi, sabit zaman ve büyük birim boyutuna sahip panellerde bir veya iki yapısal kırılmaya izin vererek birim kökü sınamaktadır.
Karavias ve Tzavalis (2014) panel birim kök testi, sabit T ve büyük N durumuna uygun olup bir veya iki yapısal kırılmayı dikkate almaktadır. Testin heteroskedastisiteye ve hata terimlerinin normal dağılmadığı durumlara uygun seçenekleri bulunmaktadır (Yerdelen Tatoğlu, 2026, s. 53).
Test iki modelden hareket etmektedir:
Model 1: Sabitte kırılmaya izin vermektedir.
Model 2: Sabit ve trendde kırılmaya izin vermektedir.
Genel olarak hipotezler:
H₀: φ = 1 → birim kök vardır.
H₁: |φ| < 1 → seri durağandır.
Temel hipotez birim kökün varlığını ifade ederken, alternatif hipotez Model 1'de sabitte kırılma ile durağanlığı, Model 2'de ise sabitte ve trendde kırılma ile trend durağanlığını ifade etmektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2026, s. 54).
Yapısal kırılma tarihi biliniyorsa buna uygun standartlaştırılmış test istatistiği kullanılmakta; kırılma tarihi bilinmiyorsa içsel olarak belirlenebilmektedir. Test bir veya iki yapısal kırılmaya izin vermektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2026, ss. 54–55).
Karavias ve Tzavalis testinin temel özellikleri:
- Bir veya iki yapısal kırılmaya izin vermektedir.
- Kırılma tarihinin bilindiği veya bilinmediği durumlarda kullanılabilmektedir.
- Kırılma tarihi bilinmediğinde içsel olarak belirlenebilmektedir.
- Sabitte, trendde veya her ikisinde kırılmaya izin veren seçenekleri bulunmaktadır.
- Heteroskedastisite ve normal dağılmayan hata terimlerine uygun seçenekleri bulunmaktadır.
- Özellikle sabit T ve büyük N paneller için geliştirilmiştir (Yerdelen Tatoğlu, 2026, s. 55).
Yerdelen Tatoğlu, F. (2026). Panel zaman serileri analizi: Stata uygulamalı (5. baskı). Beta Basım Yayım.