
Yapay Zeka Destekli Eğitim ve Uygulama Platformu
Eğitim Platformu
OmegaMetriX Analiz Merkezi
BA tahmincisi, ortak faktörlerden kaynaklanan birimler arası korelasyonun bulunduğu panel eşbütünleşme modellerinde OLS tahmincisinin asimptotik sapmasını düzeltmektedir.
Westerlund (2007) tarafından önerilen Sapması Düzeltilmiş (BA) tahminci, birimler arası korelasyonun gözlenemeyen ortak faktörlerden kaynaklandığı panel eşbütünleşme modellerinde kullanılmaktadır (Yerdelen Tatoğlu, 2026, s. 248).
Model:
Yᵢₜ = αᵢ + βXᵢₜ + eᵢₜ
Xᵢₜ = Xᵢ,ₜ₋₁ + εᵢₜ
eᵢₜ = λᵢ′Fₜ + uᵢₜ
şeklindedir. Burada Fₜ ortak faktörleri, λᵢ ise birimlere özgü faktör yüklerini göstermektedir.
BA tahmincisi, OLS tahmincisinde içsellik, otokorelasyon ve ortak faktör yapısından kaynaklanan asimptotik sapmayı düzelten bir tahmincidir:
β⁺ = β̂ − bₙₜ
Burada β̂, dönüştürülmüş verilerden elde edilen OLS tahmincisini; bₙₜ ise uzun dönem kovaryanslara bağlı olarak hesaplanan sapma düzeltme terimini göstermektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2026, ss. 248–249).
Yerdelen Tatoğlu, F. (2026). Panel zaman serileri analizi: Stata uygulamalı (5. baskı). Beta Basım Yayım.