F Testi (ANOVA F Testi)

F testi (ANOVA F Testi veya Kısıtlı F Testi), panel veri analizinde klasik modelin geçerli olup olmadığını sınamak amacıyla kullanılmaktadır. Başka bir ifadeyle test, modelde birim ve/veya zaman etkilerinin bulunup bulunmadığını değerlendirmektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2024, s. 177).

Testte hipotezler,
H₀: Birim ve/veya zaman etkileri yoktur (klasik model geçerlidir).
H₁: Birim ve/veya zaman etkilerinden en az biri vardır.

F testi sonucunda H₀ hipotezi reddedilemezse klasik modelin uygun olduğu kabul edilmektedir. H₀ hipotezi reddedildiğinde ise modelde birim ve/veya zaman etkilerinin bulunduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu durumda etkinin birim etkisi mi, zaman etkisi mi yoksa her ikisi birden mi olduğu ayrıca değerlendirilmeli ve uygun panel veri modeli belirlenmelidir (Yerdelen Tatoğlu, 2024, s. 177–179).

F testi;
- yalnızca birim etkisini,
- yalnızca zaman etkisini veya
- birim ve zaman etkilerini birlikte
sınamak amacıyla uygulanabilmektedir.

F test istatistiği, kısıtlı ve kısıtsız modellerin kalıntı kareler toplamları kullanılarak hesaplanmaktadır.
F = [(R²ₖ − R²ₕ) / m] / [(1 − R²ₖ) / (NT − N − K)]

Burada;
R²ₖ : Kısıtsız modele ait belirlilik katsayısını,
R²ₕ : Kısıtlı modele ait belirlilik katsayısını,
m : Uygulanan kısıt sayısını,
N : Birim sayısını,
T : Zaman sayısını,
K : Açıklayıcı değişken sayısını göstermektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2024, s. 177–178).

Karar Kuralı
H₀ reddedilemez: Birim ve/veya zaman etkilerine ilişkin istatistiksel kanıt yoktur.
H₀ reddedilir: Modelde en az bir birim veya zaman etkisi bulunmaktadır.

F Testinin Özellikleri
- Klasik model ile sabit etkiler modelini karşılaştırmaktadır.
- Birim ve zaman etkilerinin varlığını sınamaktadır.
- Sabit etkiler modeline geçilip geçilmeyeceğine karar vermede kullanılmaktadır.
- Model seçiminde en yaygın kullanılan panel veri testlerinden biridir.