
Yapay Zeka Destekli Eğitim ve Uygulama Platformu
Eğitim Platformu
OmegaMetriX Analiz Merkezi
Grup İçi Tahminci (Quasi-Demeaning)
Grup içi tahmin yöntemi, tesadüfi etkiler modelini yaklaşık kısaltılmış dönüşüm kullanarak tahmin eden yöntemdir.
Tesadüfi etkiler modelinin tahmininde grup içi tahmin yöntemi, dönüştürülmüş modele Havuzlanmış En Küçük Kareler (HEKK) yönteminin uygulanmasına dayanmaktadır. Bu dönüşüm sayesinde hem birim etkileri hem de hata terimi birlikte dikkate alınarak tesadüfi etkiler modelinin parametreleri tahmin edilmektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2024, s. 107–108).
Dönüştürülmüş model genel olarak:
(Yᵢₜ − θȲᵢ) = (1 − θ)β₀ + (Xᵢₜ − θX̄ᵢ)β + {(1 − θ)μᵢ + (uᵢₜ − θūᵢ)}
Daha kısa gösterimle:
(Yᵢₜ − θȲᵢ) = (Xᵢₜ − θX̄ᵢ)β + (vᵢₜ − θv̄ᵢ)
Burada dönüşüm katsayısı θ, hata terimine ait varyans bileşenlerinin bir fonksiyonudur ve aşağıdaki gibi tanımlanmaktadır (Yerdelen Tatoğlu, 2024, s. 107–108):
θ = 1 − √(σ²ᵤ / (σ²ᵤ + Tσ²μ))
Grup İçi Tahmin Yönteminin Özellikleri
- σ²μ = 0 olduğunda birim etkisi ortadan kalkmakta (μᵢ = 0) ve θ = 0 olmaktadır. Bu durumda model Havuzlanmış En Küçük Kareler (HEKK) modeline eşit hale gelmektedir.
- θ = 1 olduğunda dönüşüm Sabit Etkiler Modelindeki Grup İçi (Within) Tahmincisine eşit olmaktadır.
Bu nedenle yöntem, yaklaşık kısaltılmış (quasi-demeaning) olarak adlandırılmaktadır (Yerdelen Tatoğlu, 2024, s. 107–108).
📚 Kaynak
Yerdelen Tatoğlu, F. (2024). Panel Veri Ekonometrisi: Teori ve Stata Uygulamaları (7. Baskı). İstanbul: Beta Basım Yayım.