top of page

Pesaran CD Testi

Pesaran CD testi, panel veri modellerinde birimler arası korelasyonun (yatay kesit bağımlılığının) varlığını sınamak amacıyla kullanılan yaygın bir tanı testidir.

Pesaran (2004) tarafından geliştirilen CD (Cross-sectional Dependence) testi, panel veri modellerinde birimler arası korelasyonun varlığını sınamak amacıyla kullanılmaktadır. Test, birimlere ait hata terimleri arasındaki ortalama ikili korelasyon katsayısına dayanmaktadır. Özellikle birim sayısının fazla (N büyük), zaman boyutunun kısa (T küçük) olduğu panel veri yapılarında güvenilir sonuçlar vermektedir. Ayrıca test, dengeli ve dengesiz panel veri setlerine uygulanabilmektedir (Yerdelen Tatoğlu, 2024, s. 259–260).

Hipotezler:
H₀: Birimler arası korelasyon yoktur.
H₁: Birimler arası korelasyon vardır.

Test İstatistiği
CD = √[2T / N(N−1)] × ∑ᵢ₌₁ᴺ⁻¹ ∑ⱼ₌ᵢ₊₁ᴺ ρ̂ᵢⱼ

Burada;
T : Zaman boyutunu,
N : Birim sayısını,
ρ̂ᵢⱼ : i. ve j. birimlere ait kalıntılar arasındaki korelasyon katsayısını göstermektedir.

Test istatistiği, asimptotik olarak standart normal dağılıma (N(0,1)) uymaktadır (Yerdelen Tatoğlu, 2024, s. 259–260).

Karar Kuralı
H₀ reddedilemez: Birimler arası korelasyona ilişkin istatistiksel kanıt bulunmamaktadır.
H₀ reddedilir: Birimler arası korelasyon bulunmaktadır.

Pesaran CD Testinin Özellikleri
- Panel veri modellerinde birimler arası korelasyonu sınamaktadır.
- Büyük N, küçük T panelleri için uygundur.
- Dengeli ve dengesiz panel veri setlerinde uygulanabilmektedir.
- Test istatistiği asimptotik olarak N(0,1) dağılımına uymaktadır.
- Panel veri analizlerinde en yaygın kullanılan yatay kesit bağımlılığı testlerinden biridir.

📚 Kaynak
Yerdelen Tatoğlu, F. (2024). Panel Veri Ekonometrisi: Teori ve Stata Uygulamaları (7. Baskı). İstanbul: Beta Basım Yayım.

bottom of page